एका मैत्रिणीची अपूर्वाई! (प्रवीण दवणे)
प्रवीण दवणे dilkhulass@rediffmail.com
"परीक्षांमधील "व्हीव्हीआयएमपी' कळणाऱ्या किंवा शोधणाऱ्या मुलांना आयुष्यात काय, कोणत्या वयात, तेच का इंपॉर्टन्ट आहे ते कधी कळणार?''.... एका गोड शहाण्या मुलीचा हा सवाल लेखकाला नव्हता, तर साऱ्या तरुणाईला होता. तिला समजवण्यासाठी मनातला प्राध्यापक सज्ज होता; पण तिनंच त्यांचा क्लास घेतला. अर्थात, हा "क्लास' त्यांना सुखावणारा आणि आश्वस्त करणारा होता...
एक अगदी शहाणी मुलगी माझ्यासमोर चमकदार डोळ्यांनी बोलत होती न् तिच्या बोलण्यातही चमकदार दृष्टी होती. वय नुकतंच अठरा पूर्ण झालेलं असेल न् विषय होता तिच्यावर लुब्ध झालेल्या एका तेवढ्याच निरागस प्रेमाबद्दलचा! सगळंच गोड! माझ्या पिढीच्या दृष्टीनं थोडं गमतीदार; पण तिच्या दृष्टीनं खूपच गंभीर! मध्येच मी तिला उगीचच थोडं डिवचण्यासाठी प्रश्नाचं निमित्त करायचो.
"अगं पण तू त्याला खरंच आवडतेस.''
""आवडू दे की! मी कुणाला आवडणं ह्यात काहीच गैर नाही. तशा पुष्कळ गोष्टी आपल्याला आवडतात. उदाहरणार्थ आपल्याला ताजमहाल आवडतो, वेरूळचं कैलास लेणंही आवडतं; पण म्हणून काही ते आपण घरी घेऊन जात नाही. मनापासून त्याचा आनंद घेतो आणि पुढे जातो. मला हेच कळत नाही, विस्मित एक गुणी मुलगा आहे; पण तेवढी एकच गोष्ट त्याच्याजवळ आहे. त्यानं आत्ता खरं तर माझा विचार करीत राहण्यापेक्षा स्वतःच्या करिअरचा विचार केला तर तो विचारच त्याला पुढे नेईल. त्याचं काय आहे, आवडणं न् गुंतून पडणं, यातच त्याचा घोटाळा झालाय!''
कळूनही न कळल्याचा आव आणत मी म्हटलं, ""म्हणजे नेमकं काय म्हणायचंय तुला अपूर्वा?''
""अहो, विस्मित मृगजळाच्या मागे लागलाय. मी त्याला आवडलेय हे मला माहितेय आणि खरं सांगू?''
""हं?''
""तोही मला आवडलाय!''
मी जरा गडबडले... नाजूक फ्रेमच्या नितळ चष्म्याआडचे तिचे डोळे हसरे चकाकले.
""खरंच, तो कुणालाही आवडावा असाच आहे. आमच्या ग्रुपमध्ये सर्वांत अबोल आणि तरीही बोलका, अगदी समंजस मुलगा आहे तो! आम्ही सगळे जेव्हा-जेव्हा भेटलो तेव्हा-तेव्हा त्यानं मलाच नाही, प्रत्येक मुलीला जो रिस्पेक्ट दिला ना तो ग्रेटच! इतर मुलांना कुठली-कुठली व्यसनं आहेत, त्यांची भाषाही अशीतशीच आहे, पण विस्मित! ओह् ही इज नोबेल पर्सन!''
""अगं मग?''
""पण म्हणून मी त्याच्या प्रेमाला प्रतिसाद देऊन तो माझा नवरा व्हावा असं मला वाटेल असं तुम्ही कसं म्हणू शकता? आणि त्यानं तरी का तसं समजावं? वर्गातला - कॉलेजातला एखादा मुलगा मुलीला आवडू शकतो; पण जन्माचा साथीदार निवडताना मी फक्त त्याचा स्वभाव किंवा त्याला मी किती आवडते याचाच विचार नाही करणार! मीच कशाला- रादर कुठलीच मुलगी नाही करत. प्रत्येक मुलगी निदान मी तरी हाच विचार करते- हा मुलगा आणखी दहा वर्षांनी आयुष्यात कितपत - कुठं सेटल होईल. आज त्याच्याशी चॅटिंग केलं, पण पुढे हे प्रेम तो निभावू शकेल? जो एज्युकेशनल कोर्स आम्ही निवडलाय त्यात तो फर्स्ट ग्रेड मिळवून त्याला इंटरनॅशनल कंपनीचं हॅण्डसम पॅकेज तो मिळवू शकेल? आज माझ्या पप्पा-मम्मीनं मला ज्या सुखात ठेवलंय, ते सुख हा मुलगा मला आयुष्यभर देऊ शकेल? याचं उत्तर "नकारार्थी' आलं तर नुसतं एकमेकाला आवडत राहून आत्ताची करिअरची इयर्स स्पॉइल कशाला करायची? मी नाही, माझ्या ग्रुपमधली प्रत्येक मुलगी हाच विचार करते आणि तो करायलाच हवा. अरे, मी म्हणते, आवडली ना एखादी मुलगी, मग तिच्यावर प्रेम करीत ए.टी.के.टी. लावून घेण्यापेक्षा युनिव्हर्सिटीचं गोल्ड मेडल अचीव्ह करून दाखवा नं तिला! काय हिंमत आहे, मग कोण आड येईल? तिच्या घरातलेही विरोध करताना शंभरदा विचार करतील!''
आता "विस्मित' व्हायची "टर्न' माझी होती! ती मलाही आवडू लागली होती. त्या आवडण्यात स्वतःच्या मुलीबद्दल वाटावा असा आदर होता. एक अठरा वर्षांची मुलगी जगण्यातील वाटा-आडवाटांचा एवढा विचार करते, हे सत्यच थक्क करणारं होतं.
""अपूर्वा, मी विस्मितलाही दोन-तीन वर्षं ओळखतो. त्याचे बाबा माझ्याच कॉलेजात प्राध्यापक आहेत. घरातलं वातावरण सुसंस्कृत आहे. विस्मितही कधी थिल्लर वागलाय हे मी पाहिलेलं नाही. आज तो गोंधळलाय. तू म्हणतेस त्याप्रमाणं मृगजळात गुंतलाय. या साऱ्या नादात त्याच्या अभ्यासावर परिणाम होतोय, असंही त्याचे वडील काळजीनं बोलत होते. आज- या क्षणी सर्वच ओ.के. वाटतंय; पण त्याची ही एकतर्फी अधीरता अशीच सुरू राहिली, तर मात्र ऑपरेशननंही बरा न होणारा आजार होईल. अपूर्वा बेटा, खरं सांगू, तूच त्याला विश्वासानं का नाही सांगत? त्याचं काय, तू सजग आहेस, त्याची कंपनी तू एन्जॉयही करतेयस. पुन्हा करिअर, लाईफ याबद्दल पुरेसा अवेअरनेस तुझ्यात आहे गं; पण त्याच्यात तो अगदी नाही. असं नको व्हायला, तू त्याला खेळवतेयस. त्याचं व्याकूळ होणं, इमोशनल होणं, काही वेळा त्याचं अश्रू गाळणं एन्जॉय करतेयस आणि बेसावध असलेल्या त्याचं तू अगदी मजेनं नुकसान करतेयस! ह्यानं होईल काय, कॉलेजची ही वर्षं तू त्याची "बॉयफ्रेंड' म्हणून कंपनीही एन्जॉय करशील, त्याचं पुरेसं नुकसानही करशील आणि पुढे लास्ट इयरला भरपूर पर्सेंटेजचं पॅकेज घेऊन पंधरा-वीस लाखांच्या पोस्टवर नोकरीही मिळवशील; पण मग आता निष्पाप, मूर्खपणानं का होईना तुझ्यावर जीव लावणाऱ्या या विस्मितचं काय करायचं? तूच त्याला सावरायला हवं. नाही तर एक हुशार अभिनेत्री ठरशील तू!''
त्या बुद्धिमान "करिअर ओरिएन्टेड' जगणाऱ्या आजच्या "प्रॅक्टिकल' प्रतिनिधीचे डोळे चमकले. माझ्या बोलण्यातली काळजी, तळमळ तिला समजलीच; पण अगदी नकळत तिच्या वागण्यातून जाणारे चुकीचे संकेतसुद्धा तिला समजले. स्वरात एक विनम्र नरमाई आणून अपूर्वा म्हणाली,
""हं, मीही जरा बदलायला हवं हे खरंय! माझ्या मोकळं बोलण्याचा, त्याच्या एसएमएसना उत्तर देण्याचा आणि ऑफ पिरियडला कॅंटिनमध्ये कॉफी घेण्याचा अर्थ मीही त्याच्यावर त्याच्या मनात आहे तसं प्रेम करते असं तो घेत असेल, तर तर मीही बदलायला हवं! हे आत्तापर्यंत मी लक्षातच घेतलं नव्हतं, की मी त्याच्या इनोसन्सचा फायदा घेऊन त्याला खेळवतेय असाही अर्थ निघू शकतो. रादर, तसा निघतोच आहे, हे मात्र मी इमॅजिनच केलं नव्हतं. मी त्याला न दुखावता मलाही बदलेन सर!''
स्वरातली आर्तता निःस्तब्धतेत विरघळली होती. काही क्षण थांबून ती म्हणाली,
""एक सांगू?''
""हं!''
""एकदा नाही अनेकदा त्याला मी विचारलंय, कधी तर कुठलाच हक्क नसताना खडसावलंय!''
""काय?''
""त्याला समजावलंय - अरे स्मित, मुलाचं अठरा वय न् मुलीचं अठरा वय यात खूप फरक असतो. अगदी आजही तो डिफरन्स आहे. आत्ता दोन-चार वर्षांत माझ्या घरात माझ्या लग्नाची बोलणी सुरू होतील. तेव्हा वयाच्या एकवीस-बाविसाव्या वर्षी तुझ्या हातात काय असेल? एक डिग्री, बस्स! फक्त डिग्रीवर पोट भरतं का? तू आत्ता फक्त करिअरवरच प्रेम कर! तेच तुला उपयोगी येईल. एकदा का तू व्यवसाय, पैसा, घर असं सेटल झालास, की वेळच्या वेळी त्या-त्या गोष्टी होणारच आहेत; त्या आत्तापासून सुरू करून तुझ्या हाती फ्रस्ट्रेशनशिवाय काहीही येणार नाहीये. एकदा तर तो हवेतून जमिनीवर यावा म्हणून मुद्दामच म्हणाले, ""माझे पपा गावातले ग्रेट इंटिरिअर डेकोरेटर आहेत. त्यांनी मला संपूर्ण सुखात जे-जे हवंय ते-ते देऊन वाढवलंय. मी मागायची खोटी, की ती वस्तू समोर हजर. हं, आता सांग मला आत्ता पंधरा हजारांचा ड्रेस हवाय, देऊ शकतोयस तू? अरे, आत्ता तुझ्या खिशात तुझ्या बाबांनी दिलेल्या पॉकेटमनीशिवाय काहीही नाही रे! विस्मित, आपण मिडल क्लास लोक फार तर हायर मिडल क्लास! आपल्या आई-बाबांनी जे कमावलंय ते कष्टांनी आणि तेही त्यांच्या जन्माला पुरेल इतकंच. आपल्या आयुष्याची कमाई आपण करायला हवी. पुढाऱ्यांच्या मुलांना कोट्यवधीची इस्टेट असते. आपल्या बाबांची - आईची इस्टेट "आपण', "आपलं कर्तृत्व', "आपलं करिअर' ही आहे रे! ते मिळव!''
माझ्या डोळ्यांत अगदी नकळत पाणी भरून आलं. त्यात त्या अगदी शहाण्या मुलीबद्दलचं कौतुक दाटलं होतं. पण त्याकडे सहज अलक्ष करीत अपूर्वा खळखळून निर्व्याज हसून म्हणाली, ""एकदा तर मी त्याला मजेनं दमच भरला. थांब! राखीच बांधते तुला म्हणजे ताळ्यावर येशील!''
आता माझ्या चार मजली इमारतीवर सात मजली हास्य उभे राहिले होते. पुन्हा लगेच गंभीर होत ती गोड मुलगी म्हणाली,
""माझ्यासमोर मी बघतेय - कॉलेजात, सोसायटीत, सिटीत, क्लासमध्ये कुठच्या वेळी काय इंपॉर्टंट ते न कळलेले कित्ती जण आयुष्याचं नुकसान करतात. सर, एक्झॅममधलं "व्ही.व्ही.आय.एम.पी.' यांना काढता येतं; पण याच वयात आयुष्यात आत्ताचं व्हेरी व्हेरी इंपॉर्टंट यांना कळलं तर!''
""तर!''
मी एक निःश्वास टाकला. चार तासांपूर्वी अनोळखी असणाऱ्या मुलीबद्दलच्या अपार कौतुकानं मी ओथंबलो होतो. नमस्कार करून ते गोड मन निघून गेलं. काही मिनिटं मी फक्त डोळे मिटून, अगदी कोवळ्या पिढीतील त्या समंजस मनाबद्दल विचार करीत राहिलो. मग ठरवून फोनजवळ गेलो. माझ्याच फोनची वाट पाहणाऱ्या विस्मितच्या बाबांना फोन लावला. एवढंच म्हणालो,
""प्रधानसर, निश्चिंत राहा! विस्मित एका अगदी योग्य, सुजाण मैत्रीच्या सावलीत सुखरूप आहे! आपण समजतो त्याहून ही पिढी जागृत आहे. तुम्ही किंवा मी विस्मितला काही समजावण्यापेक्षा एका मैत्रिणीची अपूर्वाईच त्याला भानावर आणते आहे!''
खरं तर जिला समजवण्यासाठी माझ्यातला प्राध्यापक सज्ज होता, आज तिनंच माझा "क्लास' घेतला होता! असा वर्ग खूप वर्षांनी अनुभवला होता!
एक अगदी शहाणी मुलगी माझ्यासमोर चमकदार डोळ्यांनी बोलत होती न् तिच्या बोलण्यातही चमकदार दृष्टी होती. वय नुकतंच अठरा पूर्ण झालेलं असेल न् विषय होता तिच्यावर लुब्ध झालेल्या एका तेवढ्याच निरागस प्रेमाबद्दलचा! सगळंच गोड! माझ्या पिढीच्या दृष्टीनं थोडं गमतीदार; पण तिच्या दृष्टीनं खूपच गंभीर! मध्येच मी तिला उगीचच थोडं डिवचण्यासाठी प्रश्नाचं निमित्त करायचो.
"अगं पण तू त्याला खरंच आवडतेस.''""आवडू दे की! मी कुणाला आवडणं ह्यात काहीच गैर नाही. तशा पुष्कळ गोष्टी आपल्याला आवडतात. उदाहरणार्थ आपल्याला ताजमहाल आवडतो, वेरूळचं कैलास लेणंही आवडतं; पण म्हणून काही ते आपण घरी घेऊन जात नाही. मनापासून त्याचा आनंद घेतो आणि पुढे जातो. मला हेच कळत नाही, विस्मित एक गुणी मुलगा आहे; पण तेवढी एकच गोष्ट त्याच्याजवळ आहे. त्यानं आत्ता खरं तर माझा विचार करीत राहण्यापेक्षा स्वतःच्या करिअरचा विचार केला तर तो विचारच त्याला पुढे नेईल. त्याचं काय आहे, आवडणं न् गुंतून पडणं, यातच त्याचा घोटाळा झालाय!''
कळूनही न कळल्याचा आव आणत मी म्हटलं, ""म्हणजे नेमकं काय म्हणायचंय तुला अपूर्वा?''
""अहो, विस्मित मृगजळाच्या मागे लागलाय. मी त्याला आवडलेय हे मला माहितेय आणि खरं सांगू?''
""हं?''
""तोही मला आवडलाय!''
मी जरा गडबडले... नाजूक फ्रेमच्या नितळ चष्म्याआडचे तिचे डोळे हसरे चकाकले.
""खरंच, तो कुणालाही आवडावा असाच आहे. आमच्या ग्रुपमध्ये सर्वांत अबोल आणि तरीही बोलका, अगदी समंजस मुलगा आहे तो! आम्ही सगळे जेव्हा-जेव्हा भेटलो तेव्हा-तेव्हा त्यानं मलाच नाही, प्रत्येक मुलीला जो रिस्पेक्ट दिला ना तो ग्रेटच! इतर मुलांना कुठली-कुठली व्यसनं आहेत, त्यांची भाषाही अशीतशीच आहे, पण विस्मित! ओह् ही इज नोबेल पर्सन!''
""अगं मग?''
""पण म्हणून मी त्याच्या प्रेमाला प्रतिसाद देऊन तो माझा नवरा व्हावा असं मला वाटेल असं तुम्ही कसं म्हणू शकता? आणि त्यानं तरी का तसं समजावं? वर्गातला - कॉलेजातला एखादा मुलगा मुलीला आवडू शकतो; पण जन्माचा साथीदार निवडताना मी फक्त त्याचा स्वभाव किंवा त्याला मी किती आवडते याचाच विचार नाही करणार! मीच कशाला- रादर कुठलीच मुलगी नाही करत. प्रत्येक मुलगी निदान मी तरी हाच विचार करते- हा मुलगा आणखी दहा वर्षांनी आयुष्यात कितपत - कुठं सेटल होईल. आज त्याच्याशी चॅटिंग केलं, पण पुढे हे प्रेम तो निभावू शकेल? जो एज्युकेशनल कोर्स आम्ही निवडलाय त्यात तो फर्स्ट ग्रेड मिळवून त्याला इंटरनॅशनल कंपनीचं हॅण्डसम पॅकेज तो मिळवू शकेल? आज माझ्या पप्पा-मम्मीनं मला ज्या सुखात ठेवलंय, ते सुख हा मुलगा मला आयुष्यभर देऊ शकेल? याचं उत्तर "नकारार्थी' आलं तर नुसतं एकमेकाला आवडत राहून आत्ताची करिअरची इयर्स स्पॉइल कशाला करायची? मी नाही, माझ्या ग्रुपमधली प्रत्येक मुलगी हाच विचार करते आणि तो करायलाच हवा. अरे, मी म्हणते, आवडली ना एखादी मुलगी, मग तिच्यावर प्रेम करीत ए.टी.के.टी. लावून घेण्यापेक्षा युनिव्हर्सिटीचं गोल्ड मेडल अचीव्ह करून दाखवा नं तिला! काय हिंमत आहे, मग कोण आड येईल? तिच्या घरातलेही विरोध करताना शंभरदा विचार करतील!''
आता "विस्मित' व्हायची "टर्न' माझी होती! ती मलाही आवडू लागली होती. त्या आवडण्यात स्वतःच्या मुलीबद्दल वाटावा असा आदर होता. एक अठरा वर्षांची मुलगी जगण्यातील वाटा-आडवाटांचा एवढा विचार करते, हे सत्यच थक्क करणारं होतं.
""अपूर्वा, मी विस्मितलाही दोन-तीन वर्षं ओळखतो. त्याचे बाबा माझ्याच कॉलेजात प्राध्यापक आहेत. घरातलं वातावरण सुसंस्कृत आहे. विस्मितही कधी थिल्लर वागलाय हे मी पाहिलेलं नाही. आज तो गोंधळलाय. तू म्हणतेस त्याप्रमाणं मृगजळात गुंतलाय. या साऱ्या नादात त्याच्या अभ्यासावर परिणाम होतोय, असंही त्याचे वडील काळजीनं बोलत होते. आज- या क्षणी सर्वच ओ.के. वाटतंय; पण त्याची ही एकतर्फी अधीरता अशीच सुरू राहिली, तर मात्र ऑपरेशननंही बरा न होणारा आजार होईल. अपूर्वा बेटा, खरं सांगू, तूच त्याला विश्वासानं का नाही सांगत? त्याचं काय, तू सजग आहेस, त्याची कंपनी तू एन्जॉयही करतेयस. पुन्हा करिअर, लाईफ याबद्दल पुरेसा अवेअरनेस तुझ्यात आहे गं; पण त्याच्यात तो अगदी नाही. असं नको व्हायला, तू त्याला खेळवतेयस. त्याचं व्याकूळ होणं, इमोशनल होणं, काही वेळा त्याचं अश्रू गाळणं एन्जॉय करतेयस आणि बेसावध असलेल्या त्याचं तू अगदी मजेनं नुकसान करतेयस! ह्यानं होईल काय, कॉलेजची ही वर्षं तू त्याची "बॉयफ्रेंड' म्हणून कंपनीही एन्जॉय करशील, त्याचं पुरेसं नुकसानही करशील आणि पुढे लास्ट इयरला भरपूर पर्सेंटेजचं पॅकेज घेऊन पंधरा-वीस लाखांच्या पोस्टवर नोकरीही मिळवशील; पण मग आता निष्पाप, मूर्खपणानं का होईना तुझ्यावर जीव लावणाऱ्या या विस्मितचं काय करायचं? तूच त्याला सावरायला हवं. नाही तर एक हुशार अभिनेत्री ठरशील तू!''
त्या बुद्धिमान "करिअर ओरिएन्टेड' जगणाऱ्या आजच्या "प्रॅक्टिकल' प्रतिनिधीचे डोळे चमकले. माझ्या बोलण्यातली काळजी, तळमळ तिला समजलीच; पण अगदी नकळत तिच्या वागण्यातून जाणारे चुकीचे संकेतसुद्धा तिला समजले. स्वरात एक विनम्र नरमाई आणून अपूर्वा म्हणाली,
""हं, मीही जरा बदलायला हवं हे खरंय! माझ्या मोकळं बोलण्याचा, त्याच्या एसएमएसना उत्तर देण्याचा आणि ऑफ पिरियडला कॅंटिनमध्ये कॉफी घेण्याचा अर्थ मीही त्याच्यावर त्याच्या मनात आहे तसं प्रेम करते असं तो घेत असेल, तर तर मीही बदलायला हवं! हे आत्तापर्यंत मी लक्षातच घेतलं नव्हतं, की मी त्याच्या इनोसन्सचा फायदा घेऊन त्याला खेळवतेय असाही अर्थ निघू शकतो. रादर, तसा निघतोच आहे, हे मात्र मी इमॅजिनच केलं नव्हतं. मी त्याला न दुखावता मलाही बदलेन सर!''
स्वरातली आर्तता निःस्तब्धतेत विरघळली होती. काही क्षण थांबून ती म्हणाली,
""एक सांगू?''
""हं!''
""एकदा नाही अनेकदा त्याला मी विचारलंय, कधी तर कुठलाच हक्क नसताना खडसावलंय!''
""काय?''
""त्याला समजावलंय - अरे स्मित, मुलाचं अठरा वय न् मुलीचं अठरा वय यात खूप फरक असतो. अगदी आजही तो डिफरन्स आहे. आत्ता दोन-चार वर्षांत माझ्या घरात माझ्या लग्नाची बोलणी सुरू होतील. तेव्हा वयाच्या एकवीस-बाविसाव्या वर्षी तुझ्या हातात काय असेल? एक डिग्री, बस्स! फक्त डिग्रीवर पोट भरतं का? तू आत्ता फक्त करिअरवरच प्रेम कर! तेच तुला उपयोगी येईल. एकदा का तू व्यवसाय, पैसा, घर असं सेटल झालास, की वेळच्या वेळी त्या-त्या गोष्टी होणारच आहेत; त्या आत्तापासून सुरू करून तुझ्या हाती फ्रस्ट्रेशनशिवाय काहीही येणार नाहीये. एकदा तर तो हवेतून जमिनीवर यावा म्हणून मुद्दामच म्हणाले, ""माझे पपा गावातले ग्रेट इंटिरिअर डेकोरेटर आहेत. त्यांनी मला संपूर्ण सुखात जे-जे हवंय ते-ते देऊन वाढवलंय. मी मागायची खोटी, की ती वस्तू समोर हजर. हं, आता सांग मला आत्ता पंधरा हजारांचा ड्रेस हवाय, देऊ शकतोयस तू? अरे, आत्ता तुझ्या खिशात तुझ्या बाबांनी दिलेल्या पॉकेटमनीशिवाय काहीही नाही रे! विस्मित, आपण मिडल क्लास लोक फार तर हायर मिडल क्लास! आपल्या आई-बाबांनी जे कमावलंय ते कष्टांनी आणि तेही त्यांच्या जन्माला पुरेल इतकंच. आपल्या आयुष्याची कमाई आपण करायला हवी. पुढाऱ्यांच्या मुलांना कोट्यवधीची इस्टेट असते. आपल्या बाबांची - आईची इस्टेट "आपण', "आपलं कर्तृत्व', "आपलं करिअर' ही आहे रे! ते मिळव!''
माझ्या डोळ्यांत अगदी नकळत पाणी भरून आलं. त्यात त्या अगदी शहाण्या मुलीबद्दलचं कौतुक दाटलं होतं. पण त्याकडे सहज अलक्ष करीत अपूर्वा खळखळून निर्व्याज हसून म्हणाली, ""एकदा तर मी त्याला मजेनं दमच भरला. थांब! राखीच बांधते तुला म्हणजे ताळ्यावर येशील!''
आता माझ्या चार मजली इमारतीवर सात मजली हास्य उभे राहिले होते. पुन्हा लगेच गंभीर होत ती गोड मुलगी म्हणाली,
""माझ्यासमोर मी बघतेय - कॉलेजात, सोसायटीत, सिटीत, क्लासमध्ये कुठच्या वेळी काय इंपॉर्टंट ते न कळलेले कित्ती जण आयुष्याचं नुकसान करतात. सर, एक्झॅममधलं "व्ही.व्ही.आय.एम.पी.' यांना काढता येतं; पण याच वयात आयुष्यात आत्ताचं व्हेरी व्हेरी इंपॉर्टंट यांना कळलं तर!''
""तर!''
मी एक निःश्वास टाकला. चार तासांपूर्वी अनोळखी असणाऱ्या मुलीबद्दलच्या अपार कौतुकानं मी ओथंबलो होतो. नमस्कार करून ते गोड मन निघून गेलं. काही मिनिटं मी फक्त डोळे मिटून, अगदी कोवळ्या पिढीतील त्या समंजस मनाबद्दल विचार करीत राहिलो. मग ठरवून फोनजवळ गेलो. माझ्याच फोनची वाट पाहणाऱ्या विस्मितच्या बाबांना फोन लावला. एवढंच म्हणालो,
""प्रधानसर, निश्चिंत राहा! विस्मित एका अगदी योग्य, सुजाण मैत्रीच्या सावलीत सुखरूप आहे! आपण समजतो त्याहून ही पिढी जागृत आहे. तुम्ही किंवा मी विस्मितला काही समजावण्यापेक्षा एका मैत्रिणीची अपूर्वाईच त्याला भानावर आणते आहे!''
खरं तर जिला समजवण्यासाठी माझ्यातला प्राध्यापक सज्ज होता, आज तिनंच माझा "क्लास' घेतला होता! असा वर्ग खूप वर्षांनी अनुभवला होता!
No comments:
Post a Comment